Phần lớn vòng bi không hỏng vì hết tuổi thọ mà vì bôi trơn, lắp đặt và cân chỉnh chưa đúng. Nhận biết sớm giúp giảm đáng kể thời gian dừng máy.
Vòng bi được thiết kế để làm việc rất lâu nếu điều kiện vận hành phù hợp. Trên thực tế, nhiều vòng bi phải thay sớm vì những nguyên nhân hoàn toàn có thể phòng tránh.
1. Bôi trơn không đúng
Thiếu mỡ, thừa mỡ hoặc dùng sai loại mỡ đều làm tăng nhiệt độ và mài mòn. Chọn mỡ theo nhiệt độ, tốc độ và tải trọng làm việc; với điều kiện đặc biệt nên dùng mỡ chuyên dụng như các dòng của Klüber.
2. Lệch trục
Lệch trục giữa động cơ và thiết bị gây rung, tải lệch và nóng vòng bi. Cân chỉnh đồng trục bằng thiết bị laser cho kết quả nhanh và chính xác hơn so với thước và đồng hồ so.
3. Nhiễm bẩn
Bụi, nước và hạt kim loại lọt vào vòng bi gây rỗ bề mặt lăn. Cần kiểm tra phớt chặn và giữ sạch dụng cụ, mỡ trong quá trình bảo dưỡng.
4. Lắp đặt sai cách
Dùng búa đóng trực tiếp lên vòng bi làm hỏng rãnh lăn ngay từ đầu. Nên dùng bộ dụng cụ đóng chuyên dụng, cảo cơ khí/thủy lực và máy gia nhiệt cảm ứng để lắp ghép có độ dôi.
5. Quá tải và rung động
Tải vượt thiết kế hoặc rung từ thiết bị lân cận rút ngắn tuổi thọ. Giám sát rung động định kỳ giúp phát hiện sớm hư hỏng trước khi thiết bị phải dừng đột ngột.
Gợi ý kế hoạch bảo trì
- Lập lịch bôi trơn theo từng thiết bị, ghi rõ loại mỡ và lượng mỡ.
- Cân chỉnh đồng trục sau mỗi lần tháo lắp động cơ, bơm, quạt.
- Đo rung định kỳ và lưu xu hướng để so sánh.